Welkom bij de achtergrondinformatie van de Kletspot “Machinaal Straten”
Fantastisch! Je hebt de QR-code gescand en gaat waarschijnlijk met de kletspot aan de slag. Een mooie manier om samen in gesprek te gaan over het werk, de praktijk én over hoe we ons vak veilig en gezond kunnen blijven doen.
De vragen en stellingen in de kletspot zijn bedoeld om het gesprek op gang te brengen. Op deze pagina vind je de achtergrondinformatie bij de onderwerpen, gebaseerd op de actuele richtlijnen, wet- en regelgeving en sectorafspraken binnen het straatwerk.
Want één ding staat centraal: het werk moet veilig en verantwoord uitgevoerd kunnen worden, zodat vakmensen ook op lange termijn gezond kunnen blijven werken.
Achtergrondinformatie kletspot
Het uitgangspunt volgens de Arbowet en de richtlijnen in CROW 324 is dat elementenverharding zo veel mogelijk machinaal of mechanisch wordt verwerkt.
Handmatig verwerken is alleen toegestaan wanneer aantoonbaar blijkt dat machinaal of mechanisch werken niet mogelijk is, bijvoorbeeld door ontwerp, materiaal of bereikbaarheid.
Daarbij gelden belangrijke voorwaarden:
-
maximaal 40 m² per persoon per dag
-
maximaal 6 belastbare uren per dag
De opdrachtgever heeft volgens de Arbowet een belangrijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat het werk veilig en gezond kan worden uitgevoerd.
In het straatwerkplan wordt vastgelegd:
-
waar machinaal of mechanisch gewerkt kan worden
-
waar handmatig werk noodzakelijk is
-
welke maatregelen worden genomen om fysieke belasting te beperken
De aannemer en uitvoerende partij moeten het werk vervolgens uitvoeren volgens deze afspraken en volgens de geldende regelgeving.
De Arbowet schrijft voor dat werkgevers én werknemers samen verantwoordelijk zijn voor een veilige werkomgeving.
Als werkzaamheden structureel te zwaar zijn, moet gekeken worden naar:
-
inzet van hulpmiddelen
-
aanpassing van werkmethodes
-
betere voorbereiding of planning
Het bespreekbaar maken van dit soort situaties is belangrijk om gezondheidsklachten en uitval te voorkomen.
Machinaal straten heeft verschillende voordelen:
-
minder fysieke belasting voor stratenmakers
-
hogere en constantere productie
-
betere arbeidsomstandigheden
-
minder kans op lichamelijke klachten op langere termijn
Het doel van machinaal straten is niet alleen sneller werken, maar vooral het werk duurzaam en verantwoord kunnen blijven uitvoeren.
Volgens de richtlijnen gelden de volgende tilnormen:
-
stenen met één hand: maximaal 4 kg
-
tegels met twee handen: maximaal 9,5 kg
Materialen die zwaarder zijn dan deze normen moeten met mechanische of machinale hulpmiddelen worden verwerkt.
Overigens geldt altijd, machinaal werken is het uitgangspunt!
-
Machinaal: elementen worden door een machine geplaatst, bijvoorbeeld met een bestratingsmachine.
-
Mechanisch: hulpmiddelen worden gebruikt, zoals klemmen of zuignappen.
-
Handmatig: elementen worden zonder hulpmiddelen met de handen verwerkt.
Bij machinaal straten blijft er vaak restwerk over, zoals randen, passtukken of kleine aansluitingen.
Wanneer deze werkzaamheden met de hand worden uitgevoerd, vallen ze onder handmatig verwerken van elementenverharding en gelden dezelfde richtlijnen voor fysieke belasting.
Ook bij kleine hoeveelheden geldt dat werkzaamheden niet strijdig mogen zijn met de regelgeving.
De tilnormen blijven dus gelden, ook bij kleine herstelwerkzaamheden of korte werkzaamheden.
In de praktijk speelt tijdsdruk vaak een rol. Toch blijft het uitgangspunt dat werkzaamheden zo veel mogelijk machinaal of mechanisch worden uitgevoerd om fysieke belasting te beperken.
Sneller werken mag nooit ten koste gaan van veilig en gezond werken.
Wanneer werk niet veilig of volgens de richtlijnen wordt uitgevoerd, is het belangrijk dit te bespreken met:
-
collega’s
-
de uitvoerder
-
de werkgever
Het doel is altijd om samen te zoeken naar een veilige en verantwoorde oplossing.